Jos Koppen, voormalig hoofd uitvoering groendienst, Capelle aan den IJssel
Bedrijven claimen dat het wegvangen van eikenprocessievlinders met feromoonvallen de populatie reduceert. Dat is onzin. Met de sekslokstoffen vang je wel een deel van de mannetjesvlinders weg, maar dat betekent alleen maar dat de overgebleven mannetjes met meer vrouwtjes paren.
Laatst kregen we een offerte van een boomverzorgingsbedrijf voor het monitoren van eikenprocessierupsen in onze gemeente. Het eerste argument dat werd genoemd, was dat het wegvangen van vlinders de populatie rupsen zou reduceren. Het bedrijf redeneerde daarbij als volgt: een mannetjesvlinder bevrucht gemiddeld drie vrouwtjes en dat vrouwtje legt gemiddeld 100 eitjes. Stel dat er 30 mannetjes in een val zitten; dat zou betekenen dat 30 x 3= 90 vrouwtjes niet bevrucht worden en 90 x 100 = 9.000 minder eitjes gelegd zouden worden.
Met een minimum van 10 feromoonvallen kun je meedoen aan de actie waardoor je de burger dus al 90.000 overlastgevende rupsen zou kunnen besparen. Maar deze redenering is helemaal verkeerd om! Je moet niet van de mannetjes uitgaan maar van de vrouwtjes. Die leggen de eitjes. De vrouwtjes worden gewoon bevrucht door de overgebleven mannetjes. De mannetjesvlinders die niet in de val terechtkomen paren dan niet gemiddeld met drie vrouwtjes maar misschien met vier of vijf. Zo krijg je evenveel rupsen en evenveel overlast.
Feromoonvallen zijn natuurlijk wel een prima middel voor monitoring. Met een paar feromoonvallen kun je een goede indruk krijgen van de verspreiding van de vlinder. Dat is makkelijker en sneller dat op zoek gaan naar eipakketjes. Nou ging de aanbieding van de boomverzorgers ook wel over monitoring, maar nadrukkelijk werd de reductie van het aantal rupsen gebruikt om de potentiële klant over de streep te trekken. Omdat de feromooncapsules na een maand zijn uitgewerkt, wil het bedrijf ze een aantal keer vervangen, met alle kosten van dien. Voor het onderzoeken of de vlinder aanwezig is, is dat helemaal niet nodig. Daarvoor zijn een paar vallen al genoeg. Je betaalt dus voor het vangen van zoveel mogelijk vlinders en bewijst daarmee vooral de overgebleven mannetjesvlinders een dienst.
| « Vorige | | Overzicht met discussies | | Volgende » |
14-04-2010Feromoonvallen tegen eikenprocessierups zijn onzin
6 reacties Reageer
16-04-2010Re: Feromoonvallen tegen eikenprocessierups zijn onzin
Vervelende van dit soort onbewezen stellingen dat iedereen gelijk kan hebben. Het enige dat deze discussie een grond kan geven is wetenschappelijk onderzoek.
Wat in beide discussies nu ontbreekt is het aantal eitjes dat een vrouwtje kan aanmaken en afzetten.
Vergelijk het met wilde eenden. Een vrouwtje kan soms door een, maar ook wel eens door een hele meute mannetjes zijn "bevrucht". Toch leggen ze niet meer eieren dan dat ze kan produceren en kan bebroeden. Dat zijn er 4 tot 12 in een legsel.
Wie gaat dat uitzoeken in een zuiver wetenschappelijk onderzoek inclusief controleproef?
Wat in beide discussies nu ontbreekt is het aantal eitjes dat een vrouwtje kan aanmaken en afzetten.
Vergelijk het met wilde eenden. Een vrouwtje kan soms door een, maar ook wel eens door een hele meute mannetjes zijn "bevrucht". Toch leggen ze niet meer eieren dan dat ze kan produceren en kan bebroeden. Dat zijn er 4 tot 12 in een legsel.
Wie gaat dat uitzoeken in een zuiver wetenschappelijk onderzoek inclusief controleproef?
1 reactie Reageer
16-04-2010Re: Re: Feromoonvallen tegen eikenprocessierups zijn onzin
Vlinders met eenden vergelijken is net zo iets als appels met peren. Als we bij insecte blijven, is het van wezelijk belang om te weten hoeveel eitjes een vrouwelijke vlinder daadwerkelijk met een bevruchting produceerd. Voorbeeld: een bijen koniging paart maar een keer in haar leven en produceerd in 5 jaar meer dan 350.000 eitjes. Wil je eitje/probleem voorkomen dan zul je het probleem bij de bron moeten aanpakken (is dit geval de vrouwtjes)
16-04-2010Re: Feromoonvallen tegen eikenprocessierups zijn onzin
Jos Koppen heeft helemaal gelijk. Er bestaat al literatuur over het nut van feromoonvallen, bv ervaring met de kastanjemineermot laat zien dat het wegvangen van vaak een indrukwekkend aantal mannetjes de populatiegroei niet aantoonbaar beinvloedt. Een feromoonval is een prima detectiemethode, het is geen bestrijdingsmethode.
1 reactie Reageer
16-04-2010Re: Re: Feromoonvallen tegen eikenprocessierups zijn onzin
Leuke discussie. Meneer die beweert dat de feromoonvallen geen zin heeft kent waarschijnlijk niet de biologie van de eikenprocessievlinder en het gedrag ervan.
Zelf doe ik al jaren onderzoek naar de verspreiding van de eikenprocessievlinder met behulp van de feromoonvallen. De vangsten analyseren we op basis van versheid van de vlinders en gepaard/niet gepaard.
Een mannetje van de eikenprocessievlinder kan meerdere vrouwtjes bevruchten. Als je in een populatie veel verse mannetjes vangt, dan betekent sowieso een reductie van de populatie. Feromonen zijn geen bestrijdingsmiddellen maar we zijn blij met elke verse vlinder die wordt gevangen.
Bovendien: de mannetjes vliegen eerder uit dan de vrouwtjes en gaan op zoek. Als ze in die periode worden afgevangen kan ook al een hoe klein het is, positief neveneffect geven.
In de praktijk is gebleken dat het visueel monitoren van de rupsen en eipakketjes nogal tegen valt. Tegen de tijd dat ze ontdekt worden zijn ze al groter en mogelijkvoorzien van brandharen.
De vangsten geven een indicatie waar men moet zoeken/monitoren.
Vorig jaar hebben wij in het Noorden heel veel nesten terug kunnen vinden aan de hand van de locaties waar eikenprocessievlinders waren gevangen.
In de website van de Provincie Drenthe is een rapportage van mij over de monitoring. Die is zo te downloaden.
Silvia Helllingman
Biocontrole
Zelf doe ik al jaren onderzoek naar de verspreiding van de eikenprocessievlinder met behulp van de feromoonvallen. De vangsten analyseren we op basis van versheid van de vlinders en gepaard/niet gepaard.
Een mannetje van de eikenprocessievlinder kan meerdere vrouwtjes bevruchten. Als je in een populatie veel verse mannetjes vangt, dan betekent sowieso een reductie van de populatie. Feromonen zijn geen bestrijdingsmiddellen maar we zijn blij met elke verse vlinder die wordt gevangen.
Bovendien: de mannetjes vliegen eerder uit dan de vrouwtjes en gaan op zoek. Als ze in die periode worden afgevangen kan ook al een hoe klein het is, positief neveneffect geven.
In de praktijk is gebleken dat het visueel monitoren van de rupsen en eipakketjes nogal tegen valt. Tegen de tijd dat ze ontdekt worden zijn ze al groter en mogelijkvoorzien van brandharen.
De vangsten geven een indicatie waar men moet zoeken/monitoren.
Vorig jaar hebben wij in het Noorden heel veel nesten terug kunnen vinden aan de hand van de locaties waar eikenprocessievlinders waren gevangen.
In de website van de Provincie Drenthe is een rapportage van mij over de monitoring. Die is zo te downloaden.
Silvia Helllingman
Biocontrole
16-04-2010Re: Feromoonvallen tegen eikenprocessierups zijn onzin
Feromoonvallen zijn enkele te gebruik als monitoringstool. Ook hier is ennige kennis noodzakelijk en juiste doelstelling voor gebruik van deze monitoringstool.
Overigens is het niet toegestaan om feromeenvallen te gebruiken als hulpmiddel tot bestrijding. Het dus gericht wegvangen is niet toegestaan.
De Expertgroep Epr/PD kan verder informatie geven.
Overigens is het niet toegestaan om feromeenvallen te gebruiken als hulpmiddel tot bestrijding. Het dus gericht wegvangen is niet toegestaan.
De Expertgroep Epr/PD kan verder informatie geven.
0 reacties Reageer
16-04-2010Re: Feromoonvallen tegen eikenprocessierups zijn onzin
Wat Jos aangeeft klinkt heel aannemelijk. Het is inderdaad zo dat wetenschappelijk onderzoek uitsluitsel moet geven.
0 reacties Reageer
16-04-2010Re: Feromoonvallen tegen eikenprocessierups zijn onzin
Met de stelling geheel eens.
Het EPR probleem los je niet op door feromoonvallen. Het kan wel in gezet worden voor monitoring of bijv. bij particulieren.
Misschien is het voor gemeenten ook verstandig om bedrijven met kennis en kunde wat betreft EPR beheersing uit te nodigen voor het offertetrajecten.
Om er zodoende voor te zorgen dat dit soort non informatie niet wordt gebruikt als argument!
Het EPR probleem los je niet op door feromoonvallen. Het kan wel in gezet worden voor monitoring of bijv. bij particulieren.
Misschien is het voor gemeenten ook verstandig om bedrijven met kennis en kunde wat betreft EPR beheersing uit te nodigen voor het offertetrajecten.
Om er zodoende voor te zorgen dat dit soort non informatie niet wordt gebruikt als argument!
1 reactie Reageer
16-04-2010Re: Re: Feromoonvallen tegen eikenprocessierups zijn onzin
Geheel eens met alle reacties. Ik benadruk ook feromoonvallen lossen het probleem van de EPR niet op en mogen wettelijk niet als bestrijdingsmiddel worden ingezet. Dat doet de aanbieder ook niet, maar meldde de mogelijkheid van een neveneffect.
Dr. Gabriela Lobinger van de Ministerie van Landbouw in Bayern is wetenschapper op het gebied van eikenprocessierups. Zij werkt al jaren met feromoonvallen en in haar onderzoeken wordt ook gekeken naar de correlatie vangsten-nestvorming. In mijn berekeningen kom ik op hetzelfde uit wat al door Dr. Gabriela Lobinger wetenschappelijk is aangetoond. Voor mij is een feromoonval niets meer en niet minder dan een hulpmiddel voor een prognose over de verspreiding van EPR.
Een vers gevangen vlinder in de omgeving duidt op aanwezigheid van nesten in de directe omgeving. Een 'afgevlogen' vlinder kan van ver komen. Het werken met feromonen vereist ook inzicht in de materie en kennis van de biologie van de eikenprocessie.
Dr.ir. Joke Fransen/PD, voorzitter van de landelijke expertgroep Eikenprocessierups is steeds door mij op de hoogte gehouden over de ontwikkeling van het monitoringsmodel.
Dr. Gabriela Lobinger heeft vorig jaar ook een presentatie gehouden in Wageningen over haar bevindingen aangaande het gebruik van de feromonen als hulpmiddel alsmede over haar onderzoek naar correlatie vangst-nestvorming.
EPR is een groot probleem en we moeten proberen met z'n allen een oplossing te zoeken naar de problematiek. Alle reactieve methoden lossen het probleem niet fundamenteel op. We hebben ook gebrek aan natuurlijke vijanden wegens het ontbreken van habitat. Vanwege de nieuwe rode lijstensoorten van de Vlinderstichting is het gebruik van BT ook drastisch gereduceerd, waardoor de populatie EPR nog verder gaat uitgroeien.
Ik wens iedereen wijsheid in deze, maar aub trek geen verkeerde conclusies - het gaat alleen om een miniscuul neveneffect. Hoe klein het ook is, elke rupsen minder is meer dan welkom. Nogmaals: het is een hulpmiddel ter ondersteuning in de monitoring en niet meer dan dat.
Silvia Hellingamn
Dr. Gabriela Lobinger van de Ministerie van Landbouw in Bayern is wetenschapper op het gebied van eikenprocessierups. Zij werkt al jaren met feromoonvallen en in haar onderzoeken wordt ook gekeken naar de correlatie vangsten-nestvorming. In mijn berekeningen kom ik op hetzelfde uit wat al door Dr. Gabriela Lobinger wetenschappelijk is aangetoond. Voor mij is een feromoonval niets meer en niet minder dan een hulpmiddel voor een prognose over de verspreiding van EPR.
Een vers gevangen vlinder in de omgeving duidt op aanwezigheid van nesten in de directe omgeving. Een 'afgevlogen' vlinder kan van ver komen. Het werken met feromonen vereist ook inzicht in de materie en kennis van de biologie van de eikenprocessie.
Dr.ir. Joke Fransen/PD, voorzitter van de landelijke expertgroep Eikenprocessierups is steeds door mij op de hoogte gehouden over de ontwikkeling van het monitoringsmodel.
Dr. Gabriela Lobinger heeft vorig jaar ook een presentatie gehouden in Wageningen over haar bevindingen aangaande het gebruik van de feromonen als hulpmiddel alsmede over haar onderzoek naar correlatie vangst-nestvorming.
EPR is een groot probleem en we moeten proberen met z'n allen een oplossing te zoeken naar de problematiek. Alle reactieve methoden lossen het probleem niet fundamenteel op. We hebben ook gebrek aan natuurlijke vijanden wegens het ontbreken van habitat. Vanwege de nieuwe rode lijstensoorten van de Vlinderstichting is het gebruik van BT ook drastisch gereduceerd, waardoor de populatie EPR nog verder gaat uitgroeien.
Ik wens iedereen wijsheid in deze, maar aub trek geen verkeerde conclusies - het gaat alleen om een miniscuul neveneffect. Hoe klein het ook is, elke rupsen minder is meer dan welkom. Nogmaals: het is een hulpmiddel ter ondersteuning in de monitoring en niet meer dan dat.
Silvia Hellingamn
29-04-2010Re: Feromoonvallen tegen eikenprocessierups zijn onzin
Synthetische insectenferomonen kan men in de praktijk door middel van verschillende technieken toepassen:
- De meest bekende is het waarnemen (monitoren) m.b.v. feromoonvallen. Met deze techniek kan men de aanwezigheid waarnemen (juiste bestrijdingstijdstip), de verspreiding van de insecten en vaststellen of het om de juiste soort gaat.
- Massavangst m.b.v. feromoonvallen, waarbij het de bedoeling is zo veel mogelijk mannetjes weg te vangen voor ze in de gelegenheid zijn een vrouwtje te bevruchten. In de regel werkt deze methode alleen bij zeer lage populatiedichtheden en moet men zo veel vallen per oppervlakte-eenheid aanbrengen (concurrentie vrouwtjes) dat de methode te duur wordt.
- Paringsverstoring, waarbij zo veel feromoondamp in de atmosfeer wordt aangebracht dat de mannetjes de vrouwtjes niet meer kunnen lokaliseren. Dit is tot op heden de meest toegepaste techniek van bestrijding d.m.v. feromonen en wordt wereldwijd op grote schaal tegen vele schadelijkje insectensoorten toegepast.
- "Lure & Kill" techniek waarbij de mannetjes aangelokt worden door een feromoonbron en vervolgens gedood door een contactinsecticide of bijvoorbeeld een insectenparasitaire schimmel.
In Nederland is helaas alleen het waarnemen van insecten m.b.v. feromoonvallen toegestaan. De andere 3 technieken zijn bestrijdingstechnieken waarvoor een toelating noodzakelijk is. Hier is alleen de paringsverstoringstechniek tegen Fruitmot geregistreerd.
Wat betreft de eikenprocessiemot zijn feromoonvallen dus alleen toegelaten om het tijdstip van de vluchtperiode, de verspreiding en populatiedichtheden waar te nemen. Bestrijdingstechnieken met feromonen tegen deze soort zijn in Nederland niet toegelaten en bovendien is de populatiedichtheid over het algemeen veel te hoog om uitsluitend met feromoonbestrijdingstechnieken afdoende resultaten te behalen.
- De meest bekende is het waarnemen (monitoren) m.b.v. feromoonvallen. Met deze techniek kan men de aanwezigheid waarnemen (juiste bestrijdingstijdstip), de verspreiding van de insecten en vaststellen of het om de juiste soort gaat.
- Massavangst m.b.v. feromoonvallen, waarbij het de bedoeling is zo veel mogelijk mannetjes weg te vangen voor ze in de gelegenheid zijn een vrouwtje te bevruchten. In de regel werkt deze methode alleen bij zeer lage populatiedichtheden en moet men zo veel vallen per oppervlakte-eenheid aanbrengen (concurrentie vrouwtjes) dat de methode te duur wordt.
- Paringsverstoring, waarbij zo veel feromoondamp in de atmosfeer wordt aangebracht dat de mannetjes de vrouwtjes niet meer kunnen lokaliseren. Dit is tot op heden de meest toegepaste techniek van bestrijding d.m.v. feromonen en wordt wereldwijd op grote schaal tegen vele schadelijkje insectensoorten toegepast.
- "Lure & Kill" techniek waarbij de mannetjes aangelokt worden door een feromoonbron en vervolgens gedood door een contactinsecticide of bijvoorbeeld een insectenparasitaire schimmel.
In Nederland is helaas alleen het waarnemen van insecten m.b.v. feromoonvallen toegestaan. De andere 3 technieken zijn bestrijdingstechnieken waarvoor een toelating noodzakelijk is. Hier is alleen de paringsverstoringstechniek tegen Fruitmot geregistreerd.
Wat betreft de eikenprocessiemot zijn feromoonvallen dus alleen toegelaten om het tijdstip van de vluchtperiode, de verspreiding en populatiedichtheden waar te nemen. Bestrijdingstechnieken met feromonen tegen deze soort zijn in Nederland niet toegelaten en bovendien is de populatiedichtheid over het algemeen veel te hoog om uitsluitend met feromoonbestrijdingstechnieken afdoende resultaten te behalen.
0 reacties Reageer
Platanen Lomanstraat Amsterdam
