Jitze Kopinga (DLO-onderzoeker Wageningen UR)

Sinds drie jaar geleden voor het eerst Massaria is aangetroffen in Nederland, lijkt er wel een heksenjacht op gang te zijn gekomen. Platanen worden plotseling allemaal als risicovol gezien en het liefst meerdere keren per jaar met een hoogwerker op de ziekte onderzocht.

Het is echter maar zeer de vraag of Massaria platanen gevaarlijker maakt dan bomen die van nature gevoelig zijn voor takbreuk. Sommige populierensoorten, amberbomen en verschillende cultivars van de zilveresdoorn zijn van nature gevoelig voor taksterfte of takbreuk. Van deze bomen wordt dat geaccepteerd als een normaal risico dat 'erbij hoort', zonder dat het consequenties heeft voor de VTA controle. Ik zou na een storm wel eens een eerlijke vergelijking willen doen hoeveel takken er uit platanen breken en hoeveel uit andere bomen.

In Nederland zijn nog maar weinig gevallen bekend van takbreuk in platanen die ondubbelzinnig aan Massaria te wijten zijn. Daarbij komt dat door Massaria aangetaste takken vaak aan de boom blijven hangen als ze afbreken. Dat geeft een heel ander risico dan een zware dode tak die plotseling in zijn geheel naar beneden komt.

Over hoe de ziekte zich in Nederland gedraagt en wat precies de risico's zijn, is nog maar weinig wetenschappelijke kennis of praktische ervaring. Het is daarom nogal voorbarig om nu al met verscherpte controles te komen.

Volgens het Nieuw Burgerlijk Wetboek, dat in 1992 is geïntroduceerd, is de eigenaar van de boom aansprakelijk voor schade die ontstaat door bijvoorbeeld uitgebroken takken. Sinds die tijd lijkt het wel of bomen, niet alleen platanen, ineens een stuk gevaarlijker geworden zijn.

De politiek is gevoelig voor het veiligheidsaspect en geneigd om elk risico te vermijden. Het resultaat hiervan is dat talloze gezonde bomen het veld hebben moeten ruimen. Boomverzorgende bedrijven hebben daaraan goud geld verdiend.

Het zijn overigens vaak dezelfde boomverzorgende bedrijven die gemeenten adviseren wat er moet gebeuren als die vervolgens de opdrachten uitvoeren. Als je een objectief advies wilt, doe je er verstandig aan om de bedrijven die advies koppelen aan uitvoering over te slaan.